Zhang Yimou

Zhang Yimou (chiń. 张艺谋) to jeden z najważniejszych i najbardziej utytułowanych chińskich reżyserów, scenarzystów i operatorów w historii kina, czołowy przedstawiciel tzw. Piątej Generacji. Urodził się 14 listopada 1951 roku (niektóre źródła podają 1950) w Xi’an w prowincji Shaanxi, a jego twórczość słynie z niezwykłej dbałości o stronę wizualną, symbolikę barw oraz epicki rozmach. Najważniejsze informacje i kariera • Trudne początki i edukacja. W okresie rewolucji kulturalnej przez dziesięć lat pracował fizycznie na wsi i w przędzalni, a pierwszy aparat fotograficzny kupił za pieniądze ze sprzedaży własnej krwi, by ostatecznie w 1982 roku ukończyć wydział operatorski Pekińskiej Akademii Filmowej. • Głośny debiut i nagrody na największych festiwalach. Jako reżyser zadebiutował w 1987 roku dramatem Czerwone sorgo, zdobywając Złotego Niedźwiedzia na festiwalu w Berlinie. W kolejnych latach triumfował w Wenecji, zdobywając dwa Złote Lwy (za filmy Historia Qiu Ju oraz Wszyscy albo nikt), a w Cannes otrzymał Grand Prix Jury za dramat Żyć!. • Współpraca z Gong Li i nominacje do Oscara. Przez lata tworzył duet artystyczny ze swoją muzą, aktorką Gong Li, realizując takie arcydzieła jak Ju Dou czy Zawieście czerwone latarnie (oba nominowane do Oscara dla najlepszego filmu nieanglojęzycznego). • Mistrz kina wuxia i estetyki. Na początku XXI wieku zrewolucjonizował kino sztuk walki, tworząc wizualnie olśniewające superprodukcje Hero (2002, nominacja do Oscara), Dom latających sztyletów (2004), Cesarzowa (2006) oraz utrzymany w stylistyce tradycyjnego malarstwa tuszem film Cień (Shadow, 2018). • Ceremonie olimpijskie i nowsze produkcje. Był głównym reżyserem spektakularnych ceremonii otwarcia i zamknięcia Letnich Igrzysk Olimpijskich w Pekinie (2008) oraz Zimowych Igrzysk Olimpijskich w Pekinie (2022), a wśród jego najnowszych hitów kinowych znajdują się takie filmy jak Full River Red (2023), Article 20 (2024) oraz szpiegowski thriller Scare Out (2026). Życie prywatne • Rodzina. Był dwukrotnie żonaty – z pierwszego małżeństwa z Xiao Huą ma córkę Zhang Mo (również reżyserkę), natomiast od 2011 roku jest mężem Chen Ting, z którą ma troje dzieci.